Hòa chung vào không khí sôi nổi thi đua lập thành tích kỉ niệm 80 năm thành lập Đảng (3/2/1930 – 3/2/2010) của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân; Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nhằm ôn lại sự ra đời, công lao to lớn của Đảng và những thành tựu của nhân dân ta trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước.

Trở về với huyện Thanh Chương những ngày đầu xuân, từ trung tâm thị trấn lên xã Thanh Phong chúng ta bắt gặp một không khí náo nức, tưng bừng như ngày hội với những băng rôn, khẩu hiệu, panô, áp phích lớn về Đảng quang vinh và Bác Hồ kính yêu. Ngày 29/1/2010 Bảo tàng Xô Viết cùng với Phòng Văn hóa Huyện và xã Thanh Phong tổ chức: trưng bày, giao lưu văn hóa, nói chuyện truyền thống, chiếu phim tư liệu... Bộ pa nô của Bảo tàng trưng bày tại Ủy ban nhân dân xã Thanh Phong thu hút đông đảo nhân dân, học sinh địa phương tham quan. Những hình ảnh, tư liệu quý về phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, những tấm gương cộng sản tiêu biểu huyện Thanh Chương và di tích lịch sử nhà thờ họ Nguyễn Duy, cây sui Diên Tràng...đã góp phần bồi đắp lòng tự hào và tình yêu quê hương trong mỗi người dân nơi đây.

Tối ngày 29/1/2010, buổi giao lưu văn hóa, nói chuyện truyền thống kỉ niệm 80 năm thành lập Đảng diễn ra tại sân vận động xã Thanh Phong với sự góp mặt của đông đảo nhân dân, học sinh các trường trên địa bàn xã. Đồng chí Nguyễn Văn Bích, cán bộ Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh lên giao lưu, nói chuyện về sự ra đời của Đảng và những truyền thống quý báu của nhân dân Thanh Chương trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Bằng sự tìm tòi, thu thập tư liệu khá công phu và phong cách trình bày trôi chảy, hấp dẫn, các em học sinh đã trả lời xuất sắc nhiều câu hỏi của Ban tổ chức, thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Thanh Chương là huyện trung du, nằm giữa miền tây Nghệ Tĩnh. Nơi đây có núi non hùng vỹ, là mảnh đất địa linh nhân kiệt, một địa bàn chiến lược về quân sự và cũng là địa bàn có tiềm năng đa dạng về kinh tế. Nhân dân Thanh Chương nổi tiếng về tinh thần hiếu học, cần cù trong lao động và anh dũng, kiên cường trong đấu tranh bảo vệ quê hương, đất nước. Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, triều đình phong kiến nhà Nguyễn từng bước đầu hàng giặc, nhân dân Thanh Chương hăng hái đứng lên “quyết đánh cả Tây lẫn Triều” với cuộc khởi nghĩa của sỹ phu Trần Tấn. Hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, nhân dân Thanh Chương tiếp tục đứng lên đánh đuổi kẻ thù với các cuộc đấu tranh: khởi nghĩa của Đinh Văn Chất, Đốc Sỹ (Thanh Mai), Tôn Quang Điền (Võ Liệt), Hồ Văn Phúc và Võ Hàm (Tiên Hội)...Khi tiếng súng Cần Vương lắng xuống, ở Đồn Nu (tổng Bích Hào) vẫn diễn ra những trận chiến cuối cùng của những người vốn là nghĩa quân của cụ Phan Đình Phùng. Người dân Lương Điền tự hào ghi nhận lời ngợi ca của Văn thân Nghệ Tĩnh: “Cả nước mất, Nghệ Tĩnh vẫn còn chiến đấu, Nghệ Tĩnh mất, làng Lương Điền vẫn chưa chịu đầu hàng”. Năm 1905, phong trào Đông Du phát triển mạnh mẽ, nhiều sỹ phu Thanh Chương hăng hái tham gia, một số thanh niên Thanh Chương được lựa chọn đưa sang Nhật học. Cụ phó bảng Đặng Nguyên Cẩn và tú tài Đặng Thúc Hứa đã trở thành người bạn chiến đấu gần gũi của cụ Phan Bội Châu...

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), phân cục Trung ương Đảng cử cán bộ lên bắt liên lạc với các Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Thanh Chương thành lập Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam huyện Thanh Chương (ngày 20/3/1930). Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, cao trào cách mạng 1930-1931 ở Thanh Chương đã diễn ra sôi nổi với nhiều cuộc đấu tranh tiêu biểu: nhân dân Phong Nậm, Xuân Dương (ngày 3/4/1930), thanh niên Đại Đồng, Quảng Xá (ngày 9,10/4/1930), nhân dân Võ Liệt (ngày 13/4/1930), 3000 nông dân Hạnh Lâm, 100 học sinh trường Tiểu học Pháp-Việt (ngày 1/5/1930)...Từ tháng 6 đến cuối tháng 8/1930, toàn huyện đã có 30 cuộc mít tinh biểu tình thị uy. Sang ngày 1/9/1930 cả huyện náo động trong tiếng trống, tiếng mõ, tiếng reo hò của 2 vạn nông dân. Quần chúng đã vượt sông Lam sang vây phá huyện đường, tri huyện Phan Sỹ Bàng hoảng sợ bỏ trốn. Cuộc đấu tranh giành thắng lợi triệt để, Chi bộ Đảng và Ban chấp hành Nông hội Đỏ đã đứng ra quản lý xã thôn. Chính quyền Xô Viết ra đời ở nhiều nơi như Võ Liệt, Nguyệt Bổng, Cát Văn, Cao Điền, Tiên Hội, Phong Sơn, Xuân Tường...với nhiều thành quả về kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa – xã hội, đã mang lại cuộc sống mới tốt đẹp hơn cho nhân dân.

Trong thắng lợi chung của toàn huyện, xã Thanh Phong đã đóng góp một phần không nhỏ sức người, sức của để làm nên cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931. Chính mảnh đất này là nơi đã sản sinh ra nhiều chiến sỹ cộng sản kiên trung và là nơi làm việc của Tỉnh uỷ Nghệ An những năm 1930-1931 với nhiều di tích lịch sử cách mạng tiêu biểu như nhà thờ họ Nguyễn Duy, Nguyễn Bá, Nguyễn Ích và cây sui Diên Tràng (nơi các đồng chí trong Tỉnh uỷ cất dấu tài liệu của Đảng)...

Cuối buổi giao lưu, Bảo tàng Xô Viết tổ chức chiếu phim tư liệu “Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931”. Tuy thời lượng không dài nhưng bộ phim đã thu hút được đông đảo nhân dân bằng những thước phim sinh động, hấp dẫn. Tiến trình của phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh từ nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa... đã được tái hiện bằng những hình ảnh chân thực, giúp cho khán giả có cái nhìn khái quát nhất về một mốc son chói lọi trong trang sử vàng của cách mạng Việt Nam.

Buổi giao lưu văn hóa, nói chuyện truyền thống kỉ niệm 80 năm thành lập Đảng đã diễn ra sôi nổi và kết thúc tốt đẹp. Các em học sinh của 3 trường: THCS, Tiểu học và Mầm non Thanh Phong bằng lời ca, điệu múa và vốn hiểu biết về truyền thống quê hương của mình đã tạo nên một không khí xúc động và tự hào đối với mỗi người dân trong buổi giao lưu.

Trần Thị Hồng Nhung – Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh